یادداشت : امروزه شهرهای زیادی به جهت برون رفت از مشکلات ، هوشمند سازی را به عنوان راه حل اصلی برای شهر خود انتخاب نموده اند و دراین رهگذر ، بعضی از شهرهابه شهرهایی سرآمد درحوزه هوشمند سازی تبدیل شده اند و بسیاری دیگر نیز با الگو برداری از این شهرها حرکت به سمت هوشمندی را شروع نموده اند . تا مسیر ارتقای کیفیت زندگی شهروندان را باعث گردند .
بارسلون یکی از شهرهایی است که به عنوان یک شهر هوشمند شناخته شده و به عنوان یک الگو ، مورد توجه شهرهای دیگر مطرح می باشد . شروع تحول بنیادی بارسلون از سال ۲۰۱۱ شکل گرفت . جایی که مدیران شهر باتوجه به سرعت پیشرفت تکنولوژی تصمیم به ارائه خدمات شهروندی در این بستر گرفتند . ودر گام های مختلف خدمات خود را بر پایه فناوری های جدید و بهره مندی از روشهای هوشمندانه و خلاقانه شکل دادند . و برای رسیدن به این هدف بزرگ ،اقدامات متنوعی از جمله گسترش زیرساخت فیبرنوری ، ایجاد شبکه ای از حسگرها با رویکرد اینترنت اشیاء در تمام شهر پیاده سازی نمودند وبستر شبکه WIFI در مکان های مختلف را شکل دادند .
این فرایند ۴ سال به طول انجامید . و نهایتا در سال ۲۰۱۵ کولاو شهردار جدید شهر اولویت ها را تغیر داد . او با قراردادن حکمروایی هوشمند به عنوان استراتژی اصلی در شهر ، مشارکت شهروندان را رمز موفقیت و بقاء این زیرساخت ها دانست . او فهمیده بود که اگر بخواهد مردم را به استفاده از این تکنولوژی ها که سرمایه گذاری فراوانی نیز بر روی آن شده است مشتاق نماید لازم است که همراهی و مشارکت خود مردم را نیز چاشنی این تلاش ها نماید .
لذا چشم انداز شهر را تغییر داد و باشعار ” ساخت مردم ، برای مردم ” مسیر جدیدی را در شکوفایی شهرهای هوشمند به وجود آورد . مشاوران و مدیران مختلفی درحوزه فناوری را به خدمت گرفت و سعی نمود این مشارکت در لایه های مختلف شهروندان نیز شکل گیرد . استراتژی اصلی شهر تغییر یافت و به ، نگاه از پایین به بالا تبدیل شد. یعنی شهروند رکن اصلی شهر قرار گرفت و خدمت و نوع آن الزاما توسط مردم تعیین می شد . و این بستر توسط شهردار در شهر با ارائه چند خدمت ویژه شکل گرفت .
از جمله این خدمات به راه اندازی مکان هایی به عنوان محل های آموزش و ازمایشگاه های فن لب ، دراختیار قراردادن داده های مختلف شهری به صورت خام یا تحلیل شده به صاحبان مشاغل و استارت آپ ها برای بهره برداری در پروژه ها و کسب وکارهای مختلف ، راه اندازی مرکز نوآوری شهری جهت حمایت از کسب و کارها و دریافت ایده های نو و خلاقانه توسط مردم برای اداره شهر ، نظام بخشی پیشنهادات و انتقادات مردمی بود .که اهم فعالیت های شهر بارسلونا جهت حرکت در مسیر هوشمند سازی را شامل می شد و اغلب از جنس مشارکت پذیری مردمی بود . و این خدمات ، مشارکت را به قدری افزایش داد که در یک سال بیش از ۴۰۰۰۰ پیشنهاد وایده در سامانه ثبت شد که بیشتر آنها با موضوع پیشنهاد درزمینه های مختلف خدمات شهری بود .
آنچه به ان اشاره شد فرایند کلی هوشمند سازی در شهر بارسلون بود ، که قابل الگوسازی و نسخه برداری در شهرهای دیگر است مخصوصا در شهری همچون مشهد که زیرساخت های نسبتا خوبی در شهر اجرا شده و دانش بومی نیز در این شهر وجود دارد وعملا مراحل اولیه در رسیدن به شهری هوشمند طی شده است.
فقط نکته مهم در این نسخه برداری و تفاوت عمده در بین شهر بارسلون با شهری مثل مشهد در مدیریت واحد شهری است ، و اگر بخواهیم به این مهم دست یابیم قطعا همگرایی تمام دستگاه های اجرایی وایجاد بسترهای مشارکت مردمی و ارائه اموزش های لازم به شهروندان مبحثی ضروری خواهد بود . اتفاقی که مشارکت تمام دستگاه های اجرایی را در کنار ایجاد یک بستر واحد ارائه خدمات می طلبد .
هرچند مدیریت شهری ، با راه اندازی مرکز نواوری شهری ، احداث کارخانه نواوری و راه اندازی اپ شهروندی در مشارکت دهی به مردم و ساخت شهر توسط شهروندان پیش قدم بوده است و عملا بستر مناسب جهت تعاملات دوسویه با شهروندان و دریافت نظرات و انتقادات ایشان را نیز فراهم نموده است اما بازهم مشارکت همه دستگاه های اجرایی در همگرایی و استفاده از فضاهای ایجاد شده توسط شهرداری ضروری بوده و این همگرایی نوید تحقق شهر هوشمند برای شهروندان را در اینده نزدیک به دنبال خواهد داشت.
میرزائیان
