هوش مصنوعی اصطلاحی است که این روزها بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و عملا در هر موضوعی که صحبت در محافل علمی و یا غیر علمی به میان می اید عده ای از قابلیت ها و ویژگی های این تکنولوژی می گویند. اما واقعیت این است که هوش مصنوعی انجام کارهایی از انسان است که رایانه ها می توانند آنرا انجام دهند .
هوش مصنوعی یا AI ( مخفف کلمه Artificial intelligence ) در واقع تکنولوژی است که سعی می کند از قدرت تفکر انسان تقلید کند . و دنیای آینده برپایه این تکنولوژی و نسل های آینده آن پایه ریزی خواهد شد .
اما نکته مهم این است که هوش مصنوعی چیزی جز قدرت استنتاج رایانه ها نیست و امروزه نیز شاهد بکارگیری این فرآیند حتی در رایانه های موجود و سایت های مختلف هستیم .
به عنوان نمونه شما وقتی در شبکه اجتماعی اینستاگرام وارد اکسپلور می شوید پست هایی از صفحات مختلف برای شما نمایش داده می شود که این پست ها برگرفته از جستجوهای قبلی ویا علایق و نیازهایی است که پیش از این در پست های خود به آن اشاره کرده اید و یا در جستجو به دنبال کلمات خاص و کلیدی آن بوده اید .این هم نمونه ای از یک نوع استنتاج ساده و معمولی است که با داده های محدود این پلتفرم برای شما انجام می دهد .
حال همین موضوع را به گوگل تعمییم می دهیم . اگر در نرم افزارها و پلتفرم های مختلف شما با کاربری گوگل خود وارد شوید حجم داده های تولید شده برای گوگل افزایش خواهد یافت و گوگل متناسب با علایق ، منطقه جغرافیایی و جستجوهایی که انجام داده اید ویا کارهایی که در این نرم افزارها توسط شما صورت گرفته است می تواند در جستجو ، نتایجی را به شما ارائه دهد که بیشتر مورد نیاز بوده و پاسخ بهتری به نیاز شما در جستجو ها می باشد . واین هم یک نمونه محدود از بکارگیری هوش مصنوعی می باشد .
این ها نمونه هایی خیلی ساده با داده های محدود از بکارگیری تکنولوژی AI می باشد که توسط شما بارها و بارها مورد استفاده قرار گرفته است و نتایج آن نیز مورد نظر ورضایت شما می باشد .اما واقعیت هوش مصنوعی بسیار فراتر از این تکنولوژی های محدود می باشد . جایی که پای شبکه های عصبی مصنوعی ، ربات ها ، یادگیری ماشینی ، یادگیری عمیق ، پردازش زبان طبیعی و منطق فازی به میان می آید سطح توقع هم بالاتر رفته و عملا خروجی های غیر قابل تصوری را نیز می تواند ارائه دهد .
برای هوش مصنوعی می توان دو رویکرد در نظر گرفت . در رویکرد اول که رویکرد انسانی است ، ماشین ها مثل انسان فکر می کنند و مثل انسان ها عمل می کنند ولی در رویکرد دوم که رویکرد هوش مصنوعی است و در اینده توسعه ویژه ای خواهد داشت بیان می شود که این سیستم ها منطقی فکر می کنند و منطقی عمل می نمایند
تاریخچه هوش مصنوعی :
ایده فکر کردن توسط ماشین ها از اوایل قرن بیستم در ذهن عده ای شکل گرفت . پاسخ به این سوال که آیا ماشین ها می توانند همانند انسان ها فکر کنند و با توجه به آن عملی انجام دهند از موضوعات جذاب به شمار می آمد .
در جنگ جهانی دوم ماشینی تحت عنوان Enigma توسط آلمان ها ساخته شد که می توانست پیام ها را رمز نگاری و ارسال نماید . از طرفی انگلیسی ها نیز دست به کار شده وبرای شکستن این رمزها دستگاهی به نام Bombe را ساختند که می توانست رمزهای ماشین های آلمانی را بشکند . این مهم توسط دانشمندی به نام آلن تورینگ که یک ریاضیدان انگلیسی بود رقم خورد .
پس از جنگ جهانی دوم تورینگ این دغدغه ذهنی خود را رها نکرد و با توجه به تحقیقاتی که انجام داده بود در سال ۱۹۵۰ مقاله ای جنجالی با عنوان ” محاسبات ماشینی و هوش ” را منتشر نمودکه یک سوال اساسی را مطرح می کرد .” آیا ماشین ها هم می تواننند فکر کنند ؟”
در ادامه فعالیت های این حوزه آنچه تورینگ در این مقاله ارائه کرده بود به عنوان شاخه ای از علم کامپیوتر ، اهداف و چشم اندازهای این حوزه را مشخص کرد و عملا تلاش ها برای شبیه سازی از هوش و قدرت تفکر انسان ها توسط ماشین ها آغاز گردید .
بعدها و پس از ارائه منطق فازی توسط دانشمند ایرانی ، پرفسور لطفی عسگر زاده و نحوه ورود و ساخت سیستم های خبره دریچه های جدیدی از این علم باز شد و بعد ها نیز روش های پردازش شبکه های عصبی مصنوعی و سیستم های تشخیص الگو به توسعه این حوزه شتاب بیشتری داد . توسعه روبات ها و ماشین های هوشمند و در کنار آن توسعه یادگیری ماشین و حرکت به سمت یادگیری عمیق ، عملا نه تنها این حوزه علمی را گسترش داد بلکه دنیای جدیدی را ترسیم نمود.
گرداوری و تالیف : سید رحمان میرزائیان
